سعادت عادت است آنرا پرورش دهید.
خوش آمدید - امروز : دوشنبه ۲ مهر ۱۳۹۷
خانه » روانشناسی » تربیت فرزند » دروغگویی کودکان و راههای مقابله با آن

دروغگویی کودکان و راههای مقابله با آن

دروغ گفتن کودکان

دروغ چیست؟

دروغ بيان سخن و مطلبي است كه مطابق با واقع وحقيقت نيست ، و بعضا هنگامی که منافع شخص یا اشخاص به خطر می افتد از آن استفاده می کنند.

معمولا كسي كه دروغ مي گويد آگاهانه به تعريف حقيقت مي پردازد و امري را تاييد مي كند كه وجود خارجي ندارد.

البته اين امر هميشه براي كودكان صادق نيست، چرا كه بسياري از كودكان خردسال و آن هايي كه در مرز سن تشخيص هستند، گاهي بين تخيل و واقعيت فرقي نمي گذارند و سخني مي گويند كه به نظر ما دروغ است در حالیکه هدف آن کودک دروغ نیست و نوعی خیال پردازیست.

كودكاني كه آگاهانه دروغ مي گويند، معمولا با زمينه سازي ها و تدابيري از پيش تعيين شده اين كار را انجام مي دهند.

متاسفانه این مساله از یادمان می رود که دروغ گفتن را ما یاد آنها دادیم و آنها به خودی خود دروغ گفتن را بلد نبودند.

در اين دروغگويي ها، نقشه كشي و حساب مطرح است و كودكان آن را به خاطر وصول به هدف و مقصد مورد استفاده قرار مي دهند.

دروغگویی کودکان

‍ دروغگویی یا خیال پردازی

دروغگویی با خیال پردازی تفاوت بسیاری دارد و نمی توان گفت که کودک خیال پرداز ، دروغگو است.

اما نکته اینجاست که برخورد نادرست پدر و مادر با اینگونه کودکان می تواند زمینه ساز دروغگو شدن فرزند شود❗️

معلمان و والدین باید توانایی تشخیص حقیقت از دروغ را داشته باشند و باید به کودک بگویند که با بی احترامی به دیگران هرگز نمی توانند در زندگی به چیزی برسند

‍ تفاوت دروغگویی و خیال پردازی

کودک در سنین ۳ تا ۴ سالگی و دوران دبستان دچار خیال‌پردازی و قهرمان پروری می‌شود که این حالات را نمی‌توان در جرگه دورغگویی قرار داد.

این حالت در کودک اصطلاحا خالی‌بندی نام دارد و کودکان(بعضا بزرگ نرها) برای اینکه خودشان را بزرگ جلوه دهند این خیال‌پردازی‌ها را در ذهن پرزرش می‌دهند. دلیل دیگری که سبب بروز این خیالات در کودک می‌شود، برقراری ارتباط میان دنیای خیالی و دنیای واقعی است که در ذهن او شکل گرفته است.

هنگامی که کودکان دروغ ‌می‌گویند و خانواده هم به این رفتار ناهنجار دامن می‌زنند و آن را ادامه می‌دهند باعث تشویق کودک به دروغ‌گویی می‌شوند و این رفتار را به او می‌آموزند.

👈 برای مثال، کودک دوستش را کتک می‌زند و موقعی که آن را برای پدر یا مادر بازگو می‌کند از او به عنوان یک قهرمان یاد شده و مهر تایید بر کار او زده می‌شود. زمانی که این کودک به یک مرد یا زن بزرگسال تبدیل شد، بدون دلیل دروغ می‌گوید چون به انجام این عمل عادت کرده و آن را یاد گرفته است.

همچنین کودکی که الگویی در خانه داشته یا ترس‌ها و اضطراب‌هایی که قدرت ابراز وجود یا اعتماد به نفس را از او گرفته است، حالا که به یک فرد بالغ تبدیل شده دروغ می‌گوید.

در واقع چنین فردی جرات پذیرش مسوولیت کاری را که انجام داده؛ ندارد پس به دروغ گفتن روی می‌آورد. چنین وضعیتی، بیشتر در سیستم الگوی رفتاری پدر و مادر نسبت به فرزندشان نمایان است.

آنها به کودک می‌گویند دروغ نگو اما خودشان جلوی بچه دروغ می‌گویند و متوجه نیستند که این انجام رفتار نابهنجار است. آنها فکر می‌کنند کودکانشان خیلی حساس نیستند و یا اینکه ما بزرگ هستیم و دروغ گفتن برای ما ایرادی ندارد.

فرض کنید قرار است خانواده‌ای مهمان داشته باشند و به خاطر نداشتن حوصله دست به دروغگویی می‌زنند و بیماری را بهانه می‌کنند در حالی که در چنین شرایطی می‌توان به جای دروغ گفتن، مهمانی را به روز دیگری موکول کرد

‍ علت دروغگویی کودکان

١_👈 دروغ یک نوع انحراف از سلامت روانی است.
وقتی والدین به صورت منطقی به نیازهای کودک پاسخ ندهند، کودک دروغگو می‌شود.

٢_👈ضعف شخصیت و مورد تحقیر واقع شدن کودک به وسیله والدین و اطرافیانش منجر به دروغگو شدن او می‌شود.

٣_👈 وقتی از سوی والدین و اطرافیان به کودک توجه جدی نشود برای جلب توجه دیگران و والدین دروغ می‌گوید.

٤_👈داشتن والدین یا اطرافیان دروغگو، بدین‌ ترتیب کودک از بزرگترها تقلید می‌کند.

٥_👈به شدت توسط والدین و اطرافیان‌شان سرکوب ، تنبیه و سرزنش می‌شوند.

٦_👈والدین و اطرافیان‌شان از آنها انتظارات بیش از اندازه دارند، لذا کودک به خاطر ترس از انتقاد دروغ می‌گوید.

٧_👈 از سوی والدین و اطرافیانش شخصیت وی مورد تهاجم قرار می‌گیرد، لذا برای دفاع از خود دروغ می‌گوید.

٨_👈بی‌توجهی والدین دربرخورد با کودکان، به‌عنوان مثال والدین گاهی به شوخی دروغ می‌گویند.

۹_👈تنبیهات پیشین در قبال راستگویی و ایجاد رعب و وحشت در وجود آنان از راستگویی باعث دروغگویی کودکان میشود.

۱۰_👈بی توجهی و تشویق نکردن کودکان در مواقعی که راست گفته اند باعث بی انگیزه شدن در این عمل خواهد شد

شیوه های درمان دروغگویی کودکان

👈مرحله اول : مفهوم حقیقت را آموزش دهید
از همان کودکی (۲ تا ۶ سالگی) هنگام بازی کردن با کودک، تماشای تلویزیون یا هنگام کتاب خواندن تفاوت میان حقیقی و غیرحقیقی بودن را به کودک بیاموزید.

این فرصت ها می توانند مقدمه ای برای شروع بحث هایی در درک مفهوم حقیقت باشند.
آیا اگر یک سگ زیر غلتک آسفالت برود، مثل کاغذ پهن می شود و بعد به حالت اول برمی گردد و می دود؟!!!
یا اینکه بابا گفت چه بچه شیرینی! می خورمت… شوخی بود و نمی خواهد تو را بخورد.

👈مرحله دوم : معلم خوبی برای کودکانتان باشید

بچه ها از همان کودکی مانند دوربین فیلمبرداری هر چه از شما می بینند و می شنوند، ضبط و تقلید می کنند پس الگوی راستگویی برای فرزندانتانباشید.

وقتی برای ندادن پول بلیت سن کودک را به متصدی کمتر می گویید، او موضوع را می فهمد و شاید با تعجب بگوید :
(من که ۳ سالم نیست، بابا! من ۴سالمه!)

پس با گفتن دروغ های کوچک و بزرگ از همان کودکی دروغگویی را به او نیاموزید. دروغ گفتن پشت چراغ قرمز، پای تلفن و… از چشمان او دور نخواهد ماند

👈مرحله سوم: لاف زدن و پز دادن را دروغ گفتن ندانید.

به فرزندتان کمک کنید تفاوت رویا و واقعیت را دریابد و بدون اینکه او را دروغگو بخوانید، سعی کنید روی لاف زدن او اسم بگذارید.

👈مثلا وقتی فرزندتان در مورد ماشین کنترلی پرنده اش با دوستانش حرف می زند و آن را توصیف می کند، می توانید به او پیشنهاد دهید که به دوستانش بگوید شوخی کرده و واقعیت را توضیح دهد.

یادتان باشد همه بچه ها گاهی (چاخان) می کنند ولی نگذارید لاف زدن آنها با این توجهات زیاد و رفتارهای غلط به یک مشکل تبدیل شود

👈مرحله چهارم : باعث دروغگویی کودکان نشوید

گاهی والدین پس از مشاهده اعمال ناشایست کودک، برخورد تندی دارند و طوری از او توضیح می خواهند که مجبور به دروغگویی می شود اما هیچ وقت سوال نکنید؛
👈به جای اینکه بپرسید تو شیشه مربا را شکستی و به دلیل فریادی که می زنید، ترس ایجاد کنید ، بگویید:
(واقعا عصبانی شدم چون رفتی روی کمد و شیشه مربا رو شکستی)

براساس نظر اساتید و متخصصین روانشناسان:
👈 بچه ها تا ۴ سالگی رفتاری را که به خشنودی والدینشان بینجامد، به این معنا که «هر چیز مامان و بابا رو خوشحال کنه، خوبه و هر چه آنها را عصبانی کنه، بده

👈مرحله پنجم : جریمه دروغگویی با جریمه کار نادرست متفاوت است.

به کودک توضیح دهید اگر راست بگوید، کمتر عصبانی می شوید چون دروغگویی جریمه اش را ۲ برابر می کند و واقعا به حرفتان پایبند باشید.

مثلا اگر نوجوان شما به جای رفتن به منزل دوستش ، از جای دیگری سر در آورده و می خواهید او را تا ۲ روز از بیرون رفتن از خانه محروم کنید، توضیح دهید اول به دلیل رفتارت ۲ روز محرومی و بعد به دلیل دروغگویی ۲ روز دیگر هم جریمه می شوی. با این کار خواهد فهمید با راستگویی، جریمه اش نصف زمانی می شود که دروغ بگوید.

👈از اجرای مجازات دروغگویی کوتاه نیایید.(البته به صورت صحیح)

👈مرحله ششم: راستگویی اش را تحسین و تقویت کنید

متناسب با سن کودک، صداقت او را تحسین کنید:

فرض کنید کودک ۴، ۳ ساله شما شیشه مربا را شکسته، مکث کوتاهی می کند و به جای اینکه بگوید «من نکردم» می گوید: «ببخشید». در این صورت فورا بگویید 👈از راستگویی ات خوشحالم و بعد از تحسین رفتار او، جریمه شکستن شیشه مربا را تعیین کنید.

اگر فرزند شما به خانه می آید و در مورد اینکه کجا بوده راست می گوید، به او اطمینان دهید به عنوان پاداش این راستگویی، از این پس اجازه می دهید همراه دوستانش بیشتر بیرون برود.

به او آرامش بدهید تا از ترس مجبور به دروغگویی نشود.

اگر قبل از اینکه بفهمید، در مورد کاری که کرده به شما راستش را گفت، او را کمتر از حالت معمول تنبیه کنید.

در مورد این ارفاق مراقب باشید تا بچه ها برای فریبتان از این روش استفاده نکنند، به خصوص در صورتی که سابقه دروغگویی دارند

👈مرحله هفتم و آخر : کمک گرفتن از متخصص و مشاور

بچه های بزرگ تر از ۱۰ سالی که مدام دروغ می گویند باید از نظر مشکلات عاطفی و روانی بررسی شوند❗️

برخی از آنها می دانند دارند رویا بافی می کنند اما اصلا از این موضوع ناراحت نیستند. این گروه هم به پیگیری نیاز دارند.

و اما کلام آخر

دروغگویی کودکان مساله ای است که تقریبا ۹۰ درصد خانواده ها با آن مواجه می شوند ، شما سعی کنید حتی الامکان فرزندان خود را به راستگویی تشویق کنید و هر وقت که راست گفت او را گرامی بدارید و برای او جایزه بگیرید تا یاد بگیرد هروقت راست می گوید مساله خوشایندی در انتطار اوست حتی اگر اشتباهی کرده باشد.

دروغگویی کودکان

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است