تمام محبتت را به پای دوستت بریز نه تمام اعتمادت را. (حضرت علی علیه‌السلام)
خوش آمدید - امروز : جمعه ۴ اسفند ۱۳۹۶
خانه » مذهبی و اعتقادی » زندگینامه ائمه اطهار » نگاهی بر زندگی امام جواد علیه السلام
نگاهی بر زندگی امام جواد علیه السلام

نگاهی بر زندگی امام جواد علیه السلام

باب‌الحوائج بودن امام جواد (ع) از چه جهت است؟

همه امامان معصوم علیهم السلام ، در همه جهات دنیوی و اخروی، هادی و ناصرند اما هر کدام از امامان ما در یکی از ابعاد، ظهور و بروز بیشتری دارند. مثلا در بین عرفا و علما معروف است که اگر کسی از خداوند متعال، علم بخواهد به وجود مقدس امام محمد باقر علیه‌السلام و امام جعفر صادق علیه‌السلام توسل پیدا کند. یا اگر کسی طالب معنویت است به امیرالمومنین علی علیه‌السلام متوسل شود.

امام جواد

از این رو، مشهور در بین فقها و علما و اهل دل این است که برای طلب رزق و روزی در دنیا و برآورده شدن حاجات مادی و دنیوی، توسل به امام جواد الائمه علیه‌السلام بسیار مجرّب است و این هم فقط صرف ادعا نیست. هم از زبان بزرگان نقل شده و هم به تجربه ثابت شده که توسل به امام جواد علیه السلام سبب گشایش گره‌های مالی و اقتصادی می‌شود که خود مردم متدین ما تجربه کرده‌اند و در حکایات و احوالات مومنان، بسیار ذکر شده است و اساسا لقب ایشان، جواد است و جود، وصف کسی است که زیاد می‌بخشد و لذا اعطای این لقب برای ایشان بی‌جهت نبوده است.

 دلیل شناخت کمتر نسبت به امام جواد(ع)

امام جواد(ع) به دو دلیل، در بین مردم نسبت به دیگر امامان کمتر شناخته شده است:

۱- کوتاه بودن عمر امام جواد علیه السلام

بنا بر آنچه در تاریخ آمده است، امام نهم شیعیان جواد الائمه (ع) در سن ۲۵ سالگی به شهادت رسید. لذا کوتاه بودن عمر امام جواد(ع) یکی از دلایلی است که می توانیم بگوییم که ایشان نسبت به سائر ائمه(علیهم السلام) که از عمر بیشتری برخورد بودند، کمتر در بین مردم مطرح شده است. اما در واقع مطابق آنچه در منابع حدیثی شیعه آمده، ما در مورد امام جواد (ع) کم معارف نداریم، یعنی دانستنی ها و مطالب زیادی داریم که متاسفانه این ها کمتر در میان شیعه مطرح شده است. اگر محققین و اهل تحقیق بتوانند در این زمینه میراث فرهنگی و علمی زندگی دوران امام جواد(ع) را برای مردم تشریح و مطرح کنند، شاید بتوان گفت که آنچه که در مورد امام نهم شیعیان جواد(ع) وجود دارد، نسبت به سایر ائمه(ع) کمتر نیست.

۲- شرایط خاص دوران امام جواد علیه السلام
حضرت جواد (ع) در دوره و برهه خاصی از تاریخ زندگی می کردند که با پیچیدگی ها و مسائلی روبه رو شد که این موارد در زندگانی سایر امان شیعه (ع) کمتر وجود داشت. امام نهم شیعیان(ع) در دوران حکومت مأمون (لعنت الله علیه) و معتصم (لعنت الله علیه) عباسی زندگی کردند. در این دوران حکومت عباسیان در افولی قرار گرفته بود که با مرگ مأمون عباسی و قدرت گرفتن معتصم، رو به نزول بیشتر گرایید
. زمانی که یک حاکم قدرتمند در در جامعه زندگی می کند بر روی تمام مسائل آن زمان تاثیر دارد؛ مانند وقتی که یزید (علیه لعنت و العذاب) به حکومت رسید و امام حسین(ع) در برابر او قیام کرد و آن حادثه مهم اتفاق افتاد و نقطه اوجی شد که در زمان سایر ائمه و امامان معصوم(ع) وجود ندارد.

ویژگی های اخلاقی و علمی امام جواد (ع)

۱- اخلاق حسنه

ابن علی ابن موسی الرضا(ع) این ویژگی را از جد بزرگوارشان حضرت محمد مصطفی (ص) به ارث بردند. در قرآن کریم هم تاکید می شده که مسلمانان از اخلاق پیامبر خدا (ص) الگو و سرمشق بگیرید، یعنی به مسلمانان توصیه شده است که در رفتار و زندگی خودشان در تمام مراحل باید از پیامبر الگو بگیرند. فرزندان پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) مانند پیامبر بزرگوار(ص) متّصف و متخلّق به آن اخلاق نیکو و حسنه هستند.

۲- علم فراوان

یکی از ویژگی های بارز امام جواد(ع) علم فراوان و وسیع ایشان است؛ چنانچه پدران بزرگوارشان هم این علم وسیع (علم لدنی) را داشتند و به معنای واقعی کلمه عالم بودند. این امر در مناظراتی که ایشان انجام دادند و چند نمونه آن وجود دارد قابل مشاهده است. ما شیعیان معتقد هستیم که این علم از طریق اجدادشان منتقل شده و به قدرت الهی، علم پیامبر اسلام (ص) به امام علی (ع) و نسل به نسل تا منجی جهان بشریت حضرت بقیة الله الأعظم امام مهدی (عج) منتقل شده و این علم لدنی که خداوند در اختیار این الگوهای بشریت گذاشته در نزد امام جواد الائمه(ع) هم بوده است.

۳- تقوا و پارسایی

امام جواد(ع) مانند همه امامان شیعه، الگوی کامل تقوا و پارسایی و نمونه بارز عبادت، بندگی و سجده های طولانی برای خداوند بودند.

۴- ادب و گشاده رویی با دوست و دشمن

امام جواد (ع) با همگان با ادب و احترام برخورد می کردند. این امر باعث جذب مخالفان و دشمنان امام به سوی ایشان می شد. سازش و نرم خویی با دوستان و شیعیان نیز از صفات بارز ایشان است.

۵- حرّیت و آزادگی

البته همه ائمه اهل بیت(علیهم السلام) از این ویژگی برخوردار بودند. آن بزرگواران هیچ گاه تسلیم ظلم و ستم نمی شدند و حاضر بودند در این راه تمام سختی ها را تحمل کنند ، این ویژگی الگویی برای ماست که در هیچ زمانی ظلم و ستم را قبول نکنیم و با آزادگی، اعتقادات و مبانی خودمان را مطرح کنیم و تسلیم فتنه ها و توطئه های دشمنان قسم خورده اسلام و مخالفان نشویم. در این زمان که حمله به مقدسات مسلمانان از سوی آمریکایی ها، صهیونیست ها و عوامل فریب خورده آنان با چاپ و نشر کاریکاتورها و فیلم ها شروع شده است.

کرامات مهم در زندگی امام جواد (ع)

 تولد امام جواد علیه السلام

تولد امام جواد (ع) که در اواخر عمر آقا علی ابن موسی الرضا (ع) رخ داد  یک کرامت الهی بود ؛ آن چنان که امام رضا(ع) بارها از فرزند گرامیشان امام جواد (ع) به عنوان مولودی پرخیر و برکت یاد می کرد. (ابو یحیای صنعانی) می گوید: روزی در محضر امام رضا(ع) فرزندش ابو جعفر را که خردسال بود، آوردند. امام فرمود:(این مولودی است که برای شیعیان ما، با برکت تر از او زاده نشده است). دو تن از شیعیان به نام (ابن اسباط) و (عبّاد بن اسماعیل) هم می گویند: در محضر امام رضا(ع) بودیم که ابو جعفر را آوردند، عرض کردیم: این همان مولود پرخیر و برکت است؟ حضرت فرمود: (آری، این همان مولودی است که در اسلام بابرکت تر از او زاده نشده است).

دلیل این خیر و برکت و کرامت خاص این بود که عصر امام رضا(ع) عصر ویژه ای بوده و تعیین جانشین و معرفی امام بعدی، با مشکلاتی روبرو شده بود که در عصر امامان قبلی، بی سابقه بود؛ زیرا از یک سو پس از شهادت امام موسی کاظم (ع) گروهی که به (واقفیه) معروف شدند، براساس انگیزه های مادی، امامت آقا علی ابن موسی الرضا (ع) را انکار کردند و از سوی دیگر امام رضا(ع) تا حدود چهل و هفت سالگی دارای فرزند نشده بود و چون احادیث رسیده از پیامبرخدا (ص) حاکی بود که امامان دوازده نفرند که نه نفر آنان از نسل امام حسین (ع) خواهند بود، فقدان فرزند برای امام رضا (ع)، هم امامت خود آن حضرت ، و هم تداوم امامت را زیر سؤال می برد (نعوذ بالله) و واقفیه این موضوع را دست آویز قرار داده امامت حضرت رضا(ع) را انکار می کردند. گواه این معنا، اعتراض (حسین بن قیاما واسطی) از سران (واقفیه) بود که طی نامه ای به امام رضا(ع) او را متهم به عقیمی کرد و نوشت : (چگونه ممکن است امام باشی در صورتی که فرزندی نداری؟). امام رضا (ع) هم در پاسخ نوشت: ( از کجا می دانی که من دارای فرزندی نخواهم بود، سوگند به خدا بیش از چند روز نمی گذرد که خداوند پسری به من عطا می کند که حق را از باطل جدا می کند).

 امامت امام جواد (ع) در کودکی

اینکه امامت به قدرت الهی به یک نوجوان هشت ساله که هنوز به سن بلوغ نرسیده است منتقل شد یک کرامت مهم  و والا بود؛ آن چنان که پیش از این، نبوت به حضرت عیسی(ع) در نوزادی داده شده بود.

مناظرات علمی امام جواد (ع)

مناظراتی که امام نهم شیعیان (ع) با دانش مندان فرقه ها و مذاهب مختلف در این دوره دارد، بسیار مهم است. این که چگونه یک نوجوان می تواند در مناظرات و بحث های مختلف اسلامی و فکری با دانشمندان آن زمان، آنان را مغلوب کند، هم کرامتی بزرگ بود و هم علامتی بر حقانیت امامت ایشان.

شاگردان امام جواد (ع)

امام جواد (ع) با وجود کوتاهی دوران حیات و امامت، شاگردان بزرگی را تربیت می کنند؛ امثال (حضرت عبدالعظیم حسنی) ، (علی بن مهزیار اهوازی) ، (فضل بن شاذان نیشابوری) ، (محمد بن سنان زاهری) ، (ابونصر بزنطی کوفی) و (دعبل خزاعی نوحه سرا) از شاگردان آن حضرت هستند که نزد ایشان، رشد علمی یافته و تربیت شدند و یا از آن امام (ع) حدیث نقل کردند.

روایان احادیث جواد الائمه(ع) تنها محدثان شیعه نبودند؛ بلکه علماء و دانش مندان اهل تسنن نیز معارف و حقایقی از اسلام را از آن حضرت نقل کرده‏اند. به عنوان نمونه (خطیب بغدادی‏) احادیثی با سند خود از آن حضرت نقل کرده است. و نیز (حافظ عبدالعزیز بن اخضر جنابذی‏) در کتاب معالم العترة الطاهرة و مؤلفانی مانند (ابو بکر احمد بن ثابت) ، (ابواسحاق ثعلبی) و (محمد بن مندة بن مهربذ) در کتب تاریخ و تفسیر خویش روایاتی از آن حضرت نقل کرده ‏اند.

احادیث امام جواد علیه السلام

قالَ الإمام الجواد عليه السلام  : ثَلاثُ خِصال تَجْتَلِبُ بِهِنَّ الْمَحَبَّةُ: الاْنْصافُ فِي الْمُعاشَرَةِ، وَ الْمُواساةُ فِي الشِّدِّةِ، وَ الاْنْطِواعُ وَ الرُّجُوعُ إلي قَلْب سَليم.
(كشف الغمّه ، جلد ۲، صفحه ۳۴۹)
امام جواد عليه السلام فرمود: سه خصلت جلب محبّت مي كند: انصاف در معاشرت با مردم، همدردي در مشكلات آن ها، همراه و همدم شدن با معنويات.

قالَ الإمام الجواد – عليه السلام – : التَّوْبَةُ عَلي أرْبَع دَعائِم: نَدَمٌ بِالْقَلْبِ، وَاسْتِغْفارٌ بِاللِّسانِ، وَ عَمَلٌ بِالْجَوارِحِ، وَ عَزْمٌ أنْ لايَعُودَ.
(ارشاد القلوب ديلمي ، صفحه ۱۶۰)
امام جواد عليه السلام  فرمود: شرايط پذيرش توبه چهار چيز است: پشيماني قلبي، استغفار با زبان، جبران كردن گناه ـ نسبت به همان گناه حقّ الله و يا حقّ النّاس ـ، تصميم جدّي بر اين كه ديگر مرتكب آن گناه نشود.

قالَ الإمام الجواد عليه السلام  : ثَلاثٌ مِنْ عَمَلِ الاْبْرارِ: إقامَةُ الْفَرائِض، وَاجْتِنابُ الْمَحارِم، واحْتِراسٌ مِنَ الْغَفْلَةِ فِي الدّين.
امام جواد عليه السلام  فرمود: سه چيز از كارهاي نيكان است: انجام واجبات الهي، ترك و دوري از گناهان، مواظبت و رعايت مسائل و احكام دين.

قالَ الإمام الجواد  عليه السلام  : وَ حَقيقَةُ الاْدَبِ: اِجْتِماعُ خِصالِ الْخيْرِ، وَ تَجافي خِصالِ الشَّرِ، وَ بِالاْدَبِ يَبْلُغُ الرَّجُلُ الْمَكارِمَ الاْخْلاقِ فِي الدُّنْيا وَ الاْخِرَةِ، وَ يَصِلُ بِهِ اِلَي الْجَنَّةِ.
(ارشاد القلوب ديلمي ، صفحه ۱۶۰)
امام جواد عليه السلام فرمود: حقيقت ادب و تربيت عبارت است از: دارا بودن خصلت هاي خوب، خالي بودن از صفات زشت و ناپسند. انسان به وسيله أدب – در دنيا و آخرت – به كمالات اخلاقي مي رسد ، و نيز با رعايت أدب نيل به بهشت مي يابد.

قالَ الإمام الجواد عليه السلام : إنَّ بَيْنَ جَبَلَي طُوس قَبْضَةٌ قُبِضَتْ مِنَ الْجَنَّةِ، مَنْ دَخَلَها كانَ آمِناً يَوْمَ الْقِيامَةِ مِنَ النّار.
(عيون اخبارالرّضا – عليه السلام -، جلد ۲، صفحه ۲۵۶، ح ۶)
امام جواد عليه السلام فرمود: همانا بين دو سمت شهر طوس قطعه اي مي باشد كه از بهشت گرفته شده است، هر كه داخل آن شود و با معرفت زيارت كند روز قيامت از آتش در أمان خواهد بود

قالَ الإمام الجواد عليه السلام  : مَنْ زارَ قَبْرَ عَمَّتي بِقُمْ، فَلَهُ الْجَنَّتهُ.
(كامل الزيارات، صفحه ۵۳۶، ح ۸۲۷)
امام جواد – عليه السلام – فرمود: هركس قبر عمّه ام  حضرت معصومه سلام الله عليها ـ را با علاقه و معرفت در قم زيارت كند، أهل بهشت خواهد بود.

قالَ الإمام الجواد عليه السلام : مَنْ زارَ قَبْرَ أخيهِ الْمُؤْمِنِ فَجَلَسَ عِنْدَ قَبْرِهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَ وَضَعَ يَدَهُ عَلَي الْقَبْرِ وَقَرَءَ:
(إنّاأنْزَلْناهُ في لَيْلَةِ الْقَدْرِ) سَبْعَ مَرّات، أمِنَ مِنَ الْفَزَعَ الاْكْبَرِ.
(اختيار معرفة الرّجال، صفحه ۵۶۴ ، ح ۱۰۶۶)
امام جواد عليه السلام فرمود: هركس بر بالين قبر مؤمني حضور يابد و رو به قبله بنشيند و دست خود را روي قبر بگذارد و هفت مرتبه سوره مباركه :
(إنّا أنزلناه) را بخواند از شدايد و سختيهاي صحراي محشر در أمان قرار مي گيرد.

قالَ الإمام الجواد عليه السلام  : ثَلاثٌ يَبْلُغْنَ بِالْعَبْدِ رِضْوانَ اللّهِ: كَثْرَةُ الاْسْتِغْفارِ، وَ خَفْضِ الْجْانِبِ، وَ كَثْرَةِ الصَّدَقَةَ.
(كشف الغمّة، جلد ۲، صفحه ۳۴۹)
امام جواد عليه السلام فرمود: سه چيز، سبب رسيدن به رضوان خداي متعال مي باشد: نسبت به گناهان و خطاها، زياد استغفار و اظهار ندامت كردن. اهل تواضع كردن و فروتن بودن. صدقه و كارهاي خير بسيار انجام دادن.

قالَ الإمام الجواد عليه السلام : الْعامِلُ بِالظُّلْمِ، وَالْمُعينُ لَهُ، وَالرّاضي بِهِ شُرَكاءٌ.
(كشف الغمّة، جلد ۲، صفحه ۳۴۸)
امام جواد عليه السلام فرمود: انجام دهنده ظلم، كمك دهنده ظلم و كسي كه راضي به ظلم باشد، هر سه شريك خواهند بود.

قالَ الإمام الجواد عليه السلام : التَّواضُعُ زينَةُ الْحَسَبِ، وَالْفَصاحَةُ زينَةُ الْكَلامِ، وَ الْعَدْلُ زينَةُ الاْيمانِ، وَالسَّكينَةُ زينَةُ الْعِبادَةِ، وَالْحِفْظُ زينُةُ الرِّوايَةِ.
(كشف الغمّة، جلد ۲، ص ۳۴۷)
امام جواد عليه السلام  فرمود: تواضع و فروتني زينت بخش حسب و شرف، فصاحت زينت بخش كلام، عدالت زينت

و اما کلام آخر

خداوند رو به میوه دل امام رضا علیه السلام  آقا اما جواد علیه السلام قسم میدیم که فرج امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف رو برسونه

اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم

امام جواد

امتیاز 5.00 ( 1 رای )

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است